Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và mở rộng không gian vào tháng 7/2025, khu vực nông thôn của TPHCM đã mở rộng hơn trước đáng kể. Thực tiễn giai đoạn 2021-2025 cho thấy, dù số lượng lao động qua đào tạo đạt chỉ số khả quan, tỷ lệ người học làm đúng nghề và có thu nhập bền vững vẫn chưa đạt kỳ vọng.

Hiện nay, không gian nông thôn thành phố đang chuyển dịch mạnh mẽ từ vùng sản xuất truyền thống sang không gian đa chức năng, nơi giao thoa giữa nông nghiệp đô thị, công nghiệp - dịch vụ, du lịch sinh thái và các mô hình kinh tế mới. Sự thay đổi này kéo theo sự chuyển dịch sâu sắc về cơ cấu việc làm và yêu cầu kỹ năng. Trong giai đoạn 2026-2030, thị trường lao động đòi hỏi người lao động phải trang bị thêm kỹ năng số, khả năng làm việc linh hoạt và tinh thần học tập suốt đời để tránh nguy cơ bị gạt ra ngoài lề của quá trình phát triển.

Đứng trước thực trạng nhiều ngành nghề truyền thống suy giảm hiệu quả kinh tế khiến lao động trung niên và lớn tuổi gặp khó khăn trong việc tìm kiếm công việc ổn định, công tác đào tạo nghề nông nghiệp không còn đơn thuần là chính sách an sinh xã hội mà đã trở thành trụ cột then chốt trong chiến lược phát triển nông thôn bền vững của thành phố.

Đề án giai đoạn 2026-2030 của TPHCM đánh dấu bước chuyển từ cách tiếp cận "đào tạo theo khả năng cung ứng" sang "đào tạo theo nhu cầu thị trường", chuyển từ hỗ trợ ngắn hạn sang đầu tư phát triển năng lực dài hạn. Mục tiêu xuyên suốt là đào tạo thực chất, có chiều sâu, lấy cư dân nông thôn làm chủ thể nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và rút ngắn khoảng cách trình độ giữa khu vực nông thôn với thành thị.

Để đạt hiệu quả tối ưu, thành phố chủ trương phân chia ngành nghề đào tạo ưu tiên theo 5 vùng sinh thái - kinh tế đặc thù, đồng thời phân loại đối tượng người học thành 5 nhóm dựa trên độ tuổi và giới tính (như nông dân lớn tuổi, thanh niên, phụ nữ...). Toàn bộ chương trình đào tạo sẽ được thiết kế xoay quanh 4 mắt xích chính trong chuỗi giá trị nông nghiệp, bao gồm: Đầu vào & Tổ chức sản xuất; Sơ chế & Chế biến sâu; Thương mại & Tiếp thị số; Tích hợp Dịch vụ & Du lịch nông nghiệp.

Trên cơ sở định hướng chuỗi giá trị và thị trường, TPHCM tập trung nguồn lực đào tạo cho 5 nhóm ngành nghề cốt lõi:

• Nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp đô thị: Đào tạo kỹ thuật vận hành nhà màng, thủy canh, hệ thống tự động hóa, thiết kế cảnh quan, sinh vật cảnh và dịch vụ chăm sóc thú cưng.

• Chế biến sâu và nâng cao giá trị nông sản: Tập trung vào công nghệ sấy thăng hoa, bảo quản lạnh, chiết xuất tinh dầu, chế biến thủy hải sản, tinh chế muối gia vị và thiết kế bao bì chuẩn OCOP.

• Dịch vụ du lịch nông nghiệp và thích ứng sinh thái: Nâng cao năng lực quản trị farmstay, homestay, phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, ẩm thực bản địa và mô hình nuôi tôm sinh thái.

• Thương mại điện tử và chuyển đổi số: Trang bị kỹ năng livestream bán hàng, quản trị gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, ứng dụng nhật ký điện tử và quản lý dữ liệu sản xuất.

• Năng lực quản trị, hợp tác xã và tài chính: Đào tạo phương pháp quản trị hợp tác xã hiện đại, kê khai thuế điện tử, lập phương án kinh doanh và quản trị tài chính hộ gia đình.

Thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo nghề với quá trình đô thị hóa và nông nghiệp công nghệ cao, TPHCM hướng tới xây dựng lực lượng lao động nông thôn có đủ năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập kinh tế quốc tế.