Tại phiên thảo luận của Quốc hội, đại biểu Hà Thị Anh Thư (Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) nhấn mạnh thực tế thời điểm bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) của mỗi người lao động là không giống nhau. Phân tích từ thực tiễn cho thấy, có những người bắt đầu đóng BHXH từ năm 18 tuổi, trong khi người khác đến 28 tuổi mới tham gia. Nếu cả hai cùng đóng liên tục và đến khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định chung, tổng thời gian đóng góp cho quỹ BHXH có thể chênh lệch tới 10 năm.
Đại biểu chỉ ra rằng, sau 30–35 năm làm việc, nhu cầu và hoàn cảnh sống của mỗi người lao động rất khác nhau. Nhiều người có nguyện vọng muốn tiếp tục công việc, nhưng cũng không ít người có mong muốn được nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình hoặc chủ động sắp xếp cuộc sống khi sức khỏe còn tốt. Đây được coi là những lựa chọn hoàn toàn chính đáng của người lao động sau một quãng thời gian dài cống hiến.
Theo quy định hiện hành, người lao động nghỉ hưu trước tuổi phải chịu mức giảm tỷ lệ hưởng lương hưu tương ứng với thời gian nghỉ sớm. Ngay cả khi đã đóng đủ số năm để đạt tỷ lệ hưởng tối đa 75%, họ vẫn bị trừ tỷ lệ phần trăm mức hưởng nếu chưa đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Từ thực tế này, đại biểu Hà Thị Anh Thư kiến nghị cần có cơ chế linh hoạt hơn, xem xét bổ sung tiêu chí về thời gian đóng góp bên cạnh điều kiện về độ tuổi. Theo đó, đối với người đồng thời đáp ứng hai điều kiện là có thời gian đóng BHXH đủ để đạt tỷ lệ hưởng tối đa (75%) và đã gần đến tuổi nghỉ hưu, chính sách nên nghiên cứu phương án giảm hoặc miễn mức trừ tỷ lệ hưởng.
Đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo cần xem xét điều chỉnh ngay trong lộ trình hiện nay, thay vì lùi lại đến sau khi hoàn thành lộ trình nâng tuổi nghỉ hưu như dự kiến của Bộ Nội vụ.
Mặc dù ủng hộ việc mở rộng quyền tự quyết thời điểm nghỉ hưu cho người lao động có thời gian đóng góp dài, đại biểu Hà Thị Anh Thư cũng nhấn mạnh việc hoạch định chính sách phải đi kèm với công tác tính toán kỹ lưỡng. Cơ quan chức năng cần đánh giá đầy đủ về chi phí, nguồn bảo đảm và tác động dài hạn đến quỹ BHXH nhằm bảo đảm sự linh hoạt cho người lao động nhưng vẫn duy trì tính an toàn, bền vững của hệ thống an sinh xã hội.